1950-60-cı illərdə Bakı öz küçə futbolu ilə məşhur idi. Şəhərimizdə elə bir küçə, məhəllə, kənd və qəsəbə yox idi ki, oranın öz futbol komandası olmasın. Məsələn, İçəri şəhər, Sovetski, Dağlı məhəlləsi, “Kubinka” deyilən yerlərdə güclü komandalar var idi. 132 və 190 saylı məktəblərin həyətləri və başqa geniş yerlər həmin komandaların stadionu idi. Bu komandaların hamısını bir yerə cəlb etmək, ən əsası isə “Neftçi”nin ustalardan ibarət komandası üçün perspektivli gəncləri aşkar etməkdən ötrü turnir keçirmək vacib idi.
Keçmiş SSRİ məkanında mini-futbol üzrə ilk turnirin Bakıda keçirilməsinin təşəbbüskarları “Bakı” və “Baku” axşam qəzetlərinin məşhur idman icmalçısı Oqtay Atayev və əməkdar idman ustası Ələkbər Məmmədov olub.
“Bakı” və “Baku” axşam qəzetlərinin mükafatları uğrunda ilk mini-futbol turnirinin startı 1969-cu il yanvarın 20-də verilmişdir. Yarışlar keçmiş “İnturist” mehmanxanasının yanındakı indiki Bakı İdman Sarayında keçirilirdi. İlk dəfə keçirilən turnirdə Bakı və Sumqayıt şəhərlərinin 24 komandası qüvvəsini sınayıb. Bu cür turnirlər növbəti illərdə də keçirilməyə başladı.
Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra ilk çempionat 1993-cü ildə keçirilib. “Nicat” və “Avtomobilçi” komandaları eyni sayda – 5 xal toplasalar da, topların göstəricisinə görə üstünlük qazanan “Nicat” komandası Azərbaycanın ilk çempionu olub.
Ölkə kuboku uğrunda ilk yarış isə 1995-ci ildə keçirilib. “Neftçi”nin gənclərdən ibarət komandası veteranlardan qurulmuş heyəti məğlub etməklə adını tarixə yazdırıb.
Futzal üzrə Azərbaycan milli komandası rəsmi yarışlarda 1995-ci ildən iştirak edir. Milli Avropa çempionatının final mərhələsində 2010-cu, Dünya çempionatının həlledici mərhələsində isə 2016-cı ildə debüt edib. 2010-cu ildə Avropa çempionatını dördüncü pillədə başa vuran millimiz sonrakı - 2012 (qrup), 2014 (qrup), 2016 (1/4), 2018 (1/4) və 2022-ci illərdə (qrup) keçirilmiş qitə birinciliyinin final mərhələsində iştirak edib.
Klub səviyyəsində ən yüksək nəticəni "Araz-Naxçıvan" MFK qazanıb. Bu komanda 2010-cu və 2014-cü illərdə UEFA Kubokunun bürünc medallarına sahib çıxıb. Yeri gəlmişkən, 2018-ci ilə qədər klub səviyyəsində ən mötəbər yarış hesab edilən UEFA Kubokunun "Dördlər finalı" 2014-cü ilin aprelində Bakıda keçirilib. Bu yarış 2018 - 2019-cu illər mövsümündən etibarən UEFA Çempionlar Liqası adlanır.
Azərbaycan çempionatının mükafatçıları
|
Mövsüm |
I yer |
II yer |
III yer |
|
1993 |
Nicat (Bakı) |
Avtomobilçi (Bakı) |
İnşaatçı (Sabirabad) |
|
1994/95 |
Azadə |
Avtomobilçi |
Neftçi |
|
1995/96 |
Avtomobilçi |
Neftçi |
Azərneftyanacaq |
|
1996/97 |
Avtomobilçi |
Neftçi |
Azərneftyanacaq |
|
1997/98 |
Avtomobilçi |
Nabspor |
Avanqard |
|
1998/99 |
Azərneftyanacaq |
Avtomobilçi |
Nabspor |
|
1999/00 |
Azərneftyanacaq |
Turan AİR |
Anqlo Oil |
|
2000/01 |
Turan AİR |
Azərneftyanacaq |
Anqlo Oil |
|
2001/02 |
Turan AİR |
Tribut |
Viləş |
|
2002/03 |
Tribut |
Gömrükçü |
Turan AİR |
|
2003/04 |
Turan AİR |
Qafqaz Universiteti |
Gömrükçü |
|
2004/05 |
Araz-Naxçıvan |
Refarma |
Asfarma |
|
2005/06 |
Araz-Naxçıvan |
Azfen |
Asfarma |
|
2006/07 |
Araz-Naxçıvan |
Miri-Qrand |
STAR GSM |
|
2007/08 |
Araz-Naxçıvan |
Qarabağ veteranları |
Sumqayıt |
|
2008/09 |
Araz-Naxçıvan |
Neftçi İSM |
Azmetko |
|
2009/10 |
Araz-Naxçıvan |
Neftçi İSM |
EKOL |
|
2010/11 |
Araz-Naxçıvan |
Neftçi İSM |
EKOL |
|
2011/12 |
Araz-Naxçıvan |
Neftçi İSM |
EKOL |
|
2012/13 |
Araz-Naxçıvan |
EKOL |
Neftçi İSM |
|
2013/14 |
Araz-Naxçıvan |
Neftçi İSM |
Fener |
|
2014/15 |
Khazar İslands |
Fener |
Araz-Naxçıvan |
|
2015/16 |
Araz-Naxçıvan |
EKOL |
Neftçi İK |
|
2016/17 |
Araz-Naxçıvan |
Neftçi İK |
EKOL |
|
2017/18 |
Araz-Naxçıvan |
Marafon Futsal |
EKOL |
|
2018/19 |
Araz-Naxçıvan |
Xəzər Cənub |
EKOL |
|
2019/20 |
Araz-Naxçıvan |
Marafon Futsal |
EKOL |
|
2020/21 |
Pandemiya ilə əlaqədar çempionat keçirilməyib. İK-nın qərarı ilə ölkəmizi UEFA Çempionlar Liqasında Araz-Naxçıvan təmsil edib. |
|
|
|
2021/22 |
Araz-Naxçıvan |
EKOL |
Neftçi İK |
|
2022/23 |
Araz-Naxçıvan |
Neftçi İK |
Baku Fire |
|
2023/24 |
Araz-Naxçıvan |
Baku Fire |
Neftçi İK |
|
2024/25 |
Araz-Naxçıvan |
Baku Fire |
Neftçi İK |
Azərbaycan kubokunun qalibləri
Mövsüm Kubokun sahibi
1994/95 “Neftçi”
1995/96 “Neftçi”
1996/97 “Avtomobilçi”
1997/98 “Avtomobilçi”
1998/99 “Nabspor”
1999/00 “Azərneftyanacaq”
2000/01 “Azərneftyanacaq”
2001/02 “Gömrükçü”
2002/03 “Gömrükçü”
2003/04 “Turan” AİR
2004/05 “Araz-Naxçıvan”
2005/06 “Araz-Naxçıvan”
2006/07 “Araz-Naxçıvan”
2007/08 “Araz-Naxçıvan”
2008/09 “Araz-Naxçıvan”
2009/10 “Neftçi” İSM
2010/11 EKOL
2011/12 EKOL
2012/13 “Neftçi” İSM
2013/14 “Neftçi” İSM
2014/15 “Fener” FK
2015/16 EKOL
2016/17 “Neftçi” İK
2017/18 “Marafon Futsal”
2018/19 EKOL
2019/20 Yarış başa çatdırılmadığına görə qalib müəyyənləşməyib
2020/21 Pandemiya ilə əlaqədar keçirilməyib
2021/22 “Neftçi” İK
2022/23 “Baku Fire”
2023/24 “Araz-Naxçıvan”
2024/25 PFL